آموزش مهارت های نرم مدیریت و رفتار سازمانی

خانه » منو میانی » مدیریت استراتژیک » مقدمات تحلیل SWOT
مقدمات تحلیل SWOT
what-is-swot-analysis

تحليل ذینفعان ، پيش درآمد ارزشمندي براي شرح رسالت سازمان و تحليل SWOT و استراتژي هاي كارساز محسوب مي شود. اين تحليل از آن رو مهم است كه كليد موفقيت در جلب رضايت ذینفعان كليدي است. اگر سازماني نداند ذینفعان سازمان چه كساني هستندو چگونه سازمان در قبال اين معيارها اقدام مي كند، احتمال اينكه سازمان (يا جامعه) بداند كه براي راضي نمودن ذینفعان كليدي خود چه كاري بايد انجام دهد، بسيار اندك است.

۱-         اولين مرحله در تحليل ذینفعان ، تعيين دقيق اين نكته است كه چه كساني ذینفعان(اثرگزاران و اثر پذيران) سازمان هستند. شكل شماره ۱ يك نقشه ذینفع نوعي را براي دولت نشان مي دهد. در واقع ممكن است بسياري از سازمانها عده بيشتر و برخي نيز عده كمتري را به عنوان ذینفعان خود فهرست كنند.

۲-         دومين مرحله در اين تحليل، تعيين معيارهايي است كه ذینفعان براي ارزيابي عملكرد مورد استفاده قرار مي دهند. در اين مورد دو رويكرد وجود دارد. يكي اين است كه حدس زده شود معيارها كدامند، دوم اينكه از خود ذینفعان در اين مورد پرسش شود. تيم برنامه ريزي استراتژيك بايد همواره حدس خود را بزند، ولي در بعضي از موارد پرسش كردن از ذینفعان(مثلاً‌ از طريق بررسيها، مصاحبه ها يا بحثهاي گروهي) در مورد اينكه معيارهاي مورد نظر آنها چيست امري سازنده و از نظر سياسي سودمند است.

۳-         سومين مرحله در اين فرايند، قضاوت در اين مورد است كه سازمانها تا چه حد منطبق با معيارهاي ذینفعان اقدام مي كنند. نيازي وجود ندارد كه اين قضاوتها بسيار پيچيده باشند. صرف اشاره به اينكه آيا سازمان بر اساس اين معيارها، ضعيف، خوب يا خيلي خوب اقدام مي كند مي تواند آمادگي لازم را براي بحثي بسيار سودمند فراهم سازد. عناوين بحث بايد زمينه هايي همچون نقاط ضعف و قوت سازمان؛ تداخل، شكافها، اختلاف نظر، تناقصهاي موجود ميان معيارها و فرصتها و تهديدهايي را كه از سوي ذینفعان به عنوان عملكرد جاري سازمان مطرح مي شود در بر مي گيرد.

اين سه مرحله بايد زمينه را براي بحث پيرامون فلسفه وجودي سازمان هموار سازد. به ويژه تحليل ذینفع اعضاي تيم را مجبود مي سازد تا خود را به جاي ديگران، مخصوصا ً‌افراد خارج از سازمان، قرار داده و ارزيابي نسبتاً‌ بي طرفانه اي از عملكرد سازمان از ديد افراد خارج از سازمان انجام دهند. اين اقدام يكي از بهترين راههاي محتمل براي اجتناب از اسنادهاي ابلهانه اي است كه “تا چمن” مورد بحث قرار مي دهد. به علاوه تحليل ذینفع پيش درآمد ارزشمندي براي تحليل SWOT كه در مراحل ۴ و ۵ و براي تدوين استراتژي كه در مرحله ۷ انجام خواهد شد، فراهم خواهد آورد.

اگر زمان اجازه دهد و شرايط مناسب باشد، سه مرحله ديگر نيز مي توان توصيه كرد. ممكن است تيم برنامه ريزي استراتژيك مايل باشد نحوه تأثير ذینفعان مختلف سازمان را به دقت مورد بحث قرار دهد. امكان دارد بسياري از اعضاي تيم دقيقاً‌ ندانند كه چگونه سازمان تحت تأثير قرار مي گيرد و همچنين ممكن است اين بحث مشخص سازد كه ذینفعانمهم واقعاً‌ چه كساني هستند.

دوم، ممكن است تيم برنامه ريزي استراتژيك نياز سازمان از هر گروه ذینفع را مورد بحث و بررسي قرار دهد. من بر نياز سازمان به راضي نمودن گروههاي كليدي ذینفع تأكيد كردم ولي ممكن است توجه مستقيم نسبت به اين كه سازمان براي بقا و كاميابي چه نيازهايي دارد نيز مهم باشد. فرض معمول آن است كه اگر سازماني بتواند افراد ذينفع كليدي خود را راضي كند، مي تواند به حيات خود ادامه داده و پيشرفت كند. ولي احتمال دارد كه اين امر واقعيت نيابد. تأكيد مستقيم بر آنچه سازمان براي بقا نياز دارد، مي تواند يك مسئله استراتژيك مهم را مشخص سازد : چگونه سازمان مي تواند منابع مورد نياز براي تداوم رسالت خود را، زماني كه آن منابع را از ذینفعانكليدي خود دريافت نمي كند، بدست آورد ؟

سرانجام ممكن است تيم برنامه ريزي تمايل داشته باشد بر اساس اهميت اثرگزاران و اثرپذيران (ذينفعان) از ديد سازمان، نظم نه چندان دقيقي بين آنها برقرار سازد. البته اين نظم مي تواند بر اساس مسايل مختلف تغيير يابد، ولي اين كار در اين مورد كه كدام يك از ذینفعان بيشترين توجه را تقاضا مي كند، ايده اي به تيم خواهد داد.

تيم برنامه ريزي بايد در مورد اينكه آيا تحليل ذینفع را بين افراد خارج از تيم برنامه ريزي استراتژيك نيز توزيع كند يا نه، تصميم گيري نمايد. اين امر در درجه نخست يك درونداد براي مراحل ديگر فرايند، به ويژه بيان رسالت سازمان و تدوين استراتژي محسوب مي شود. از اين رو ممكن است دليل مناسبي براي بحث كردن آن به شكل همگاني وجود نداشته باشد.

دریافت متن کامل مقاله برنامه ریزی استراتژیک

سایر مطالب مرتبط:

تفکر استراتژیک – مهارت نرم کلیدی برای رهبران کسب و کار

 

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)